۶
Μετὰ ταῦτα ἀπῆλθενا
ὁ Ἰησοῦς πέρανب
τῆς θαλάσσης τῆς Γαλιλαίας τῆς Τιβεριάδος.پ
۲
⸂ἠκολούθειا
δὲ⸃ αὐτῷ ὄχλος πολύς, ὅτι ⸀ἐθεώρουνب
τὰ σημεῖα ἃ ἐποίειپ
ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων.ت
۳
ἀνῆλθενا
δὲ εἰς τὸ ⸀ὄρος Ἰησοῦς, καὶ ἐκεῖ ἐκάθητοب
μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ.
۴
ἦνا
δὲ ἐγγὺς τὸ πάσχα,ب
ἡ ἑορτὴپ
τῶν Ἰουδαίων.
۵
ἐπάραςا
οὖν ⸂τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ Ἰησοῦς⸃ καὶ θεασάμενοςب
ὅτι πολὺς ὄχλος ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λέγει ⸀πρὸς Φίλιππον· Πόθενپ
⸀ἀγοράσωμενت
ἄρτους ἵνα φάγωσινث
οὗτοι;
۶
τοῦτο δὲ ἔλεγενا
πειράζωνب
αὐτόν, αὐτὸς γὰρ ᾔδειپ
τί ἔμελλενت
ποιεῖν.ث
۷
ἀπεκρίθηا
⸀αὐτῷ Φίλιππος· Διακοσίωνب
δηναρίωνپ
ἄρτοι οὐκ ἀρκοῦσινت
αὐτοῖς ἵνα ⸀ἕκαστος βραχύث
⸀τι λάβῃ.ج
۸
λέγει αὐτῷ εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἀνδρέαςا
ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου·
۹
Ἔστιν ⸀παιδάριονا
ὧδε ⸀ὃς ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνουςب
καὶ δύο ὀψάρια·پ
ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους;ت
۱۰
⸀εἶπενا
ὁ Ἰησοῦς· Ποιήσατεب
τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν.پ
ἦνت
δὲ χόρτοςث
πολὺς ἐν τῷ τόπῳ. ἀνέπεσανج
οὖν οἱ ἄνδρες τὸν ἀριθμὸνچ
⸀ὡς πεντακισχίλιοι.ح
۱۱
ἔλαβενا
⸀οὖν τοὺς ἄρτους ὁ Ἰησοῦς καὶ εὐχαριστήσαςب
⸀διέδωκενپ
τοῖς ἀνακειμένοις,ت
ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν ὀψαρίωνث
ὅσον ἤθελον.ج
۱۲
ὡς δὲ ἐνεπλήσθησανا
λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Συναγάγετεب
τὰ περισσεύσανταپ
κλάσματα,ت
ἵνα μή τι ἀπόληται.ث
۱۳
συνήγαγονا
οὖν, καὶ ἐγέμισανب
δώδεκα κοφίνουςپ
κλασμάτωνت
ἐκ τῶν πέντε ἄρτων τῶν κριθίνωνث
ἃ ⸀ἐπερίσσευσανج
τοῖς βεβρωκόσιν.چ
۱۴
οἱ οὖν ἄνθρωποι ἰδόντεςا
⸂ὃ ἐποίησενب
σημεῖον⸃ ⸀ἔλεγονپ
ὅτι Οὗτός ἐστιν ἀληθῶςت
ὁ προφήτης ὁ ἐρχόμενοςث
εἰς τὸν κόσμον.
۱۵
Ἰησοῦς οὖν γνοὺςا
ὅτι μέλλουσιν ἔρχεσθαιب
καὶ ἁρπάζεινپ
αὐτὸν ἵνα ⸀ποιήσωσινت
βασιλέα ἀνεχώρησενث
⸀πάλιν εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς μόνος.
۱۶
Ὡς δὲ ὀψίαا
ἐγένετοب
κατέβησανپ
οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν,
۱۷
καὶ ἐμβάντεςا
⸀εἰς πλοῖον ἤρχοντοب
πέρανپ
τῆς θαλάσσης εἰς Καφαρναούμ.ت
καὶ σκοτίαث
ἤδη ἐγεγόνειج
καὶ ⸀οὔπωچ
ἐληλύθειح
πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς,
۱۸
ἥ τε θάλασσα ἀνέμου μεγάλου πνέοντοςا
⸀διεγείρετο.ب
۱۹
ἐληλακότεςا
οὖν ὡς σταδίουςب
εἴκοσιپ
πέντε ἢ τριάκονταت
θεωροῦσιν τὸν Ἰησοῦν περιπατοῦνταث
ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐγγὺς τοῦ πλοίου γινόμενον,ج
καὶ ἐφοβήθησαν.چ
۲۰
ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Ἐγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε.ا
۲۱
ἤθελονا
οὖν λαβεῖνب
αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ εὐθέως ⸂ἐγένετοپ
τὸ πλοῖον⸃ ἐπὶ τῆς γῆς εἰς ἣν ὑπῆγον.ت
۲۲
Τῇ ἐπαύριονا
ὁ ὄχλος ὁ ἑστηκὼςب
πέρανپ
τῆς θαλάσσης ⸀εἶδονت
ὅτι πλοιάριονث
ἄλλο οὐκ ἦνج
ἐκεῖ εἰ μὴ ⸀ἕν, καὶ ὅτι οὐ συνεισῆλθενچ
τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ⸀πλοῖον ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπῆλθον·ح
۲۳
⸀ἀλλὰ ἦλθενا
⸀πλοιάριαب
ἐκ Τιβεριάδοςپ
ἐγγὺς τοῦ τόπου ὅπου ἔφαγονت
τὸν ἄρτον εὐχαριστήσαντοςث
τοῦ κυρίου.
۲۴
ὅτε οὖν εἶδενا
ὁ ὄχλος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ οὐδὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐνέβησανب
αὐτοὶ εἰς τὰ ⸀πλοιάριαپ
καὶ ἦλθονت
εἰς Καφαρναοὺμث
ζητοῦντεςج
τὸν Ἰησοῦν.
۲۵
Καὶ εὑρόντεςا
αὐτὸν πέρανب
τῆς θαλάσσης εἶπονپ
αὐτῷ· Ῥαββί,ت
πότε ὧδε γέγονας;ث
۲۶
ἀπεκρίθηا
αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν·ب
Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με οὐχ ὅτι εἴδετεپ
σημεῖα ἀλλ’ ὅτι ἐφάγετεت
ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε·ث
۲۷
ἐργάζεσθεا
μὴ τὴν βρῶσινب
τὴν ἀπολλυμένηνپ
ἀλλὰ τὴν βρῶσινت
τὴν μένουσανث
εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἣν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει,ج
τοῦτον γὰρ ὁ πατὴρ ἐσφράγισενچ
ὁ θεός.
۲۸
εἶπονا
οὖν πρὸς αὐτόν· Τί ποιῶμενب
ἵνα ἐργαζώμεθαپ
τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ;
۲۹
ἀπεκρίθηا
⸀ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπενب
αὐτοῖς· Τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ ἵνα ⸀πιστεύητεپ
εἰς ὃν ἀπέστειλενت
ἐκεῖνος.
۳۰
εἶπονا
οὖν αὐτῷ· Τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον, ἵνα ἴδωμενب
καὶ πιστεύσωμένپ
σοι; τί ἐργάζῃ;
۳۱
οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάνναا
ἔφαγονب
ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν γεγραμμένον·پ
Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκενت
αὐτοῖς φαγεῖν.ث
۳۲
εἶπενا
οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωϋσῆς ⸀δέδωκενب
ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ’ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν·پ
۳۳
ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνωνا
ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺςب
τῷ κόσμῳ.
۳۴
εἶπονا
οὖν πρὸς αὐτόν· Κύριε, πάντοτε δὸςب
ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον.
۳۵
⸀Εἶπενا
αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· ὁ ἐρχόμενοςب
πρὸς ἐμὲ οὐ μὴ πεινάσῃ,پ
καὶ ὁ πιστεύωνت
εἰς ⸀ἐμὲ οὐ μὴ ⸀διψήσειث
πώποτε.ج
۳۶
ἀλλ’ εἶπονا
ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέب
με καὶ οὐ πιστεύετε.
۳۷
πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει,ا
καὶ τὸν ἐρχόμενονب
πρός ⸀με οὐ μὴ ἐκβάλωپ
ἔξω,
۳۸
ὅτι καταβέβηκαا
⸀ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ οὐχ ἵνα ποιῶب
τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντόςپ
με·
۳۹
τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντόςا
⸀με ἵνα πᾶν ὃ δέδωκένب
μοι μὴ ἀπολέσωپ
ἐξ αὐτοῦ ἀλλὰ ἀναστήσωت
⸀αὐτὸ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.
۴۰
τοῦτο ⸀γάρ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ ⸂πατρός μου⸃ ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶνا
τὸν υἱὸν καὶ πιστεύωνب
εἰς αὐτὸν ἔχῃپ
ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἀναστήσωت
αὐτὸν ⸀ἐγὼ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.
۴۱
Ἐγόγγυζονا
οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶπεν·ب
Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰςپ
ἐκ τοῦ οὐρανοῦ,
۴۲
καὶ ἔλεγον·ا
⸀Οὐχ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμενب
τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; πῶς ⸀νῦν ⸀λέγει ὅτι Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα;پ
۴۳
⸀ἀπεκρίθηا
Ἰησοῦς καὶ εἶπενب
αὐτοῖς· Μὴ γογγύζετεپ
μετ’ ἀλλήλων.
۴۴
οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖνا
πρός ⸀με ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὁ πέμψαςب
με ἑλκύσῃپ
αὐτόν, κἀγὼ ἀναστήσωت
αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.
۴۵
ἔστιν γεγραμμένονا
ἐν τοῖς προφήταις· Καὶ ἔσονταιب
πάντες διδακτοὶپ
θεοῦ· ⸀πᾶς ὁ ⸀ἀκούσαςت
παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθὼνث
ἔρχεται πρὸς ⸀ἐμέ.
۴۶
οὐχ ὅτι τὸν πατέρα ⸂ἑώρακένا
τις⸃ εἰ μὴ ὁ ὢνب
παρὰ τοῦ θεοῦ, οὗτος ἑώρακενپ
τὸν πατέρα.
۴۷
ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ ⸀πιστεύωνا
ἔχει ζωὴν αἰώνιον.
۴۸
ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς·
۴۹
οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγονا
⸂ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα⸃ب
καὶ ἀπέθανον·پ
۵۰
οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνωνا
ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃب
καὶ μὴ ἀποθάνῃ·پ
۵۱
ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶνا
ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς·ب
ἐάν τις φάγῃپ
ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου ⸀ζήσειت
εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσωث
ἡ σάρξ μού ⸀ἐστιν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.
۵۲
Ἐμάχοντοا
οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες·ب
Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναιپ
τὴν σάρκα ⸀αὐτοῦ φαγεῖν;ت
۵۳
εἶπενا
οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητεب
τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητεپ
αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς.
۵۴
ὁ τρώγωνا
μου τὴν σάρκα καὶ πίνωνب
μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσωپ
αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.
۵۵
ἡ γὰρ σάρξ μου ⸀ἀληθήςا
ἐστι βρῶσις,ب
καὶ τὸ αἷμά μου ⸁ἀληθήςپ
ἐστι πόσις.ت
۵۶
ὁ τρώγωνا
μου τὴν σάρκα καὶ πίνωνب
μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ.
۵۷
καθὼς ἀπέστειλένا
με ὁ ζῶνب
πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα, καὶ ὁ τρώγωνپ
με κἀκεῖνοςت
⸀ζήσειث
δι’ ἐμέ.
۵۸
οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ⸀ἐξ οὐρανοῦ καταβάς,ا
οὐ καθὼς ἔφαγονب
οἱ ⸀πατέρες καὶ ἀπέθανον·پ
ὁ τρώγωνت
τοῦτον τὸν ἄρτον ⸀ζήσειث
εἰς τὸν αἰῶνα.
۵۹
ταῦτα εἶπενا
ἐν συναγωγῇ διδάσκωνب
ἐν Καφαρναούμ.پ
۶۰
Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντεςا
ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπαν·ب
Σκληρόςپ
ἐστιν ⸂ὁ λόγος οὗτος⸃· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν;ت
۶۱
εἰδὼςا
δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσινب
περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἶπενپ
αὐτοῖς· Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει;
۶۲
ἐὰν οὖν θεωρῆτεا
τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνονταب
ὅπου ἦνپ
τὸ πρότερον;ت
۶۳
τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζῳοποιοῦν,ا
ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖب
οὐδέν· τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ ⸀λελάληκαپ
ὑμῖν πνεῦμά ἐστιν καὶ ζωή ἐστιν.
۶۴
ἀλλὰ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν. ᾔδειا
γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς τίνες εἰσὶν οἱ μὴ πιστεύοντεςب
καὶ τίς ἐστιν ὁ παραδώσωνپ
αὐτόν.
۶۵
καὶ ἔλεγεν·ا
Διὰ τοῦτο εἴρηκαب
ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖνپ
πρός με ἐὰν μὴ ᾖت
δεδομένονث
αὐτῷ ἐκ τοῦ ⸀πατρός.
۶۶
Ἐκ τούτου πολλοὶ ⸀ἐκ ⸂τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον⸃ا
εἰς τὰ ὀπίσω καὶ οὐκέτι μετ’ αὐτοῦ περιεπάτουν.ب
۶۷
εἶπενا
οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν;ب
۶۸
⸀ἀπεκρίθηا
αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα;ب
ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις,
۶۹
καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμενا
καὶ ἐγνώκαμενب
ὅτι σὺ εἶ ὁ ⸀ἅγιος τοῦ ⸀θεοῦ.
۷۰
ἀπεκρίθηا
αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην;ب
καὶ ἐξ ὑμῶν εἷς διάβολός ἐστιν.
۷۱
ἔλεγενا
δὲ τὸν Ἰούδαν Σίμωνος ⸀Ἰσκαριώτου·ب
οὗτος γὰρ ἔμελλενپ
⸂παραδιδόναιت
αὐτόν⸃, ⸀εἷς ἐκ τῶν δώδεκα.